Κειμενα

Κείμενα

Γκρέτα, δεν είσαι μικρή για να αλλάξεις τον κόσμο τους

Δευτέρα, 30 Σεπτεμβρίου 2019

Γκρέτα, δεν είσαι μικρή για να αλλάξεις τον κόσμο τους

Του Σωτήρη Ζιώμα

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του αιώνα που διανύουμε (αν όχι η πιο αμφιλεγόμενη) είναι η Γκρέτα Τούνμπεργκ, η 16χρονη ακτιβίστρια από τη Σουηδία που έγινε γνωστή όταν περίπου πριν από ένα χρόνο, εμφανίστηκε μόνη μια Παρασκευή έξω από το κοινοβούλιο της χώρας της για να διαμαρτυρηθεί για την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη με το σύνθημα «Skolstrejk för klimatet» («Σχολική απεργία για το κλίμα»).

Η κίνησή της έλαβε αμέσως διαστάσεις παγκόσμιας φρενίτιδας στα κοινωνικά δίκτυα, με αποτέλεσμα μέσα σε λίγο καιρό, το «School Strike for Climate» να μετατραπεί από ένα απλό hashtag σε ένα παγκόσμιο κίνημα, το «Fridays For Future», εμπνέοντας μαθητές να πάρουν μέρος σε διαδηλώσεις που διοργανώνονταν Παρασκευές σε τουλάχιστον 270 πόλεις χώρες ανά τον κόσμο⸱ από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, μέχρι την Κολομβία, την Αυστραλία και την Ουγκάντα.

Έκτοτε, η ίδια δεχόταν προσκλήσεις από οικολογικά κόμματα, διεθνείς οργανώσεις και φόρα για να μιλήσει σε εκδηλώσεις τους. Έγινε εξώφυλλο σε κορυφαία περιοδικά όπως το «Time» με τίτλο «Οι ηγέτες της επόμενης γενιάς», τιμήθηκε με το Βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας και το Βραβείο Ορθής Διαβίωσης (το λεγόμενο «Εναλλακτικό Βραβείο Νόμπελ), και έχει χαρακτηριστεί ως σύμβολο του παγκόσμιου ακτιβισμού για το περιβάλλον. Όμως, η απόφασή της να ταξιδέψει μόνη της από το Πλίμουθ της Αγγλίας στη Νέα Υόρκη με ιστιοφόρο μηδενικών ρύπων, αλλά και η κάπως άκομψη ομιλία της στη Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ, σε συνδυασμό με τη διάγνωσή της με σύνδρομο Άσπεργκερ, έγιναν αντικείμενο χλευασμού και ενός βαθύτατου ρατσιστικού σχολιασμού.

Από τη μία, οι δεξιοί την καταγγέλλουν ως μία ιδεοληπτική, ημιμαθή και φανατισμένη ψυχοπαθή που χρήζει ιατρικής βοήθειας και θέλει να μας υποχρεώσει να δεχτούμε με τη βία τις νεολουδίτικες θέσεις και ονειρώξεις της, και από την άλλη, οι αριστεροί την κατηγορούν ως ένα επικοινωνιακό κατασκεύασμα του συστήματος προκειμένου να μας αποπροσανατολίσει από την ταξική και αντικαπιταλιστική κριτική των πραγμάτων και να ασπαστούμε τα οφέλη του πράσινου καπιταλισμού.

Διαβάσαμε ακόμη αρκετά επιθετικά άρθρα και δηλώσεις από γάλλους διανοούμενους της λεγόμενης «Αριστερής Όχθης» τις οποίες καυτηρίασαν οι συντηρητικοί «Times» του Λονδίνου, προκαλώντας μας μία σύγχυση ως προς το ποιος εκπροσωπεί τελικά τι σ' αυτόν τον κόσμο. Σε ένα άκρως νοσηρό άρθρο δολοφονίας χαρακτήρα, ο γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας, Μισέλ Ονφρέ, χαρακτήρισε την Γκρέτα Τούνμπεργκ ως «το σουηδικό σάιμποργκ», δηλαδή ανθρώπινο ρομπότ, παραλληλίζοντάς την με «τις κούκλες από σιλικόνη που προαναγγέλλουν το τέλος του ανθρώπου και την έλευση του μετα-ανθρώπου». Σε αμιγώς σεξιστικές και ρατσιστικές κριτικές επιδόθηκαν εξίσου ο 84χρονος δημοσιογράφος, Μπερνάρ Πιβό, αποκαλώντας την «οργισμένη Σουηδή που δεν είναι αρκετά σέξι», ο 70χρονος φιλόσοφος, Αλέν Φιλκενκρό, που την κατηγόρησε για «χαζό λεξιλόγιο» λέγοντας ότι «υπάρχουν καλύτερα πράγματα να κάνουμε από το να σκύβουμε το κεφάλι σε ένα 16χρονο παιδί», αλλά και ο επίσης 70χρονος συγγραφέας, Πασκάλ Μπρυκνέρ, ο οποίος την κατηγόρησε ότι «κουβαλά τον αυτισμό σαν τίτλο ευγενείας» και έχει «τρομακτικό πρόσωπο».

Όποιος εκφέρει θετική άποψη για το πρόσωπο της Γκρέτα Τούνμπεργκ, θεωρείται αυτομάτως «παραπλανημένος» και «συστημικός», ενώ όποιος αντιτίθεται, αυτοανακηρύσσεται ως «αφυπνισμένος» και «αντισυστημικός». Όμως κάπου εδώ, έχουμε χάσει την μπάλα.

Πώς γίνεται να θεωρείται «αντισυστημικός» ένας άνθρωπος όπως ο Πασκάλ Μπρυκνέρ, ο οποίος στο παρελθόν είχε υποστηρίξει με θέρμη τους βομβαριδισμούς του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία το 1999 και την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003 και παράλληλα η Γκρέτα Τούνμπεργκ να θεωρείται ένα «υποχείριο κάποιων που βρίσκονται στη σκιά» και το οποίο «διαφημίζει την επανάσταση που ετοιμάζει ο πράσινος καπιταλισμός», όπως ισχυρίζεται ο Ονφρέ, όταν η ίδια η 16χρονη ακτιβίστρια «τα βάζει» με τους παγκόσμιους ηγέτες και τα λόμπι των ορυκτών καυσίμων, της ενέργειας και των αυτοκινητοβιομηχανιών, των οποίων η μόνη έγνοια είναι η ακόρεστη συσσώρευση κέρδους εις βάρος των ανθρώπων και του περιβάλλοντος, στο όνομα του καπιταλισμού;

«Όπως σώζεται μία τράπεζα, έτσι μπορείτε να σώσετε και τον κόσμο», είπε η Γκρέτα, επισημαίνοντας αυτό που φωνάζουν όλες οι απανταχού αντισυστημικές φωνές στον πλανήτη.

Όταν η Γκρέτα έφτασε στη Νέα Υόρκη, συμμετείχε σε μία σειρά ομιλιών του ανεξάρτητου αμερικανικού μέσου «The Intercept». Ένα από τα κύρια ονόματα που συνεργάζονται με το εν λόγω μέσο, είναι η γνωστή καναδή δημοσιογράφος, συγγραφέας και ακτιβίστρια του κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης, Ναόμι Κλάιν. Μέσα από τα βιβλία της «Το Δόγμα του Σοκ», «Το Όχι δεν είναι αρκετό» και «Αυτό αλλάζει τα πάντα: Καπιταλισμός εναντίον κλίματος», η Ναόμι Κλάιν έχει αμφισβητήσει ουκ ολίγες φορές το διαδεδομένο μύθο του νεοφιλελευθερισμού, ταυτίζοντας μάλιστα τις εκβιαστικές τεχνικές της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ με τις ανακριτικές τεχνικές της CIA, ενώ έχει επιρρίψει τις ευθύνες για την υπερθέρμανση του πλανήτη στις αχαλίνωτες επιδιώξεις του καπιταλισμού και τα «εγχειρίδια της ελεύθερης αγοράς». Μήπως η Ναόμι Κλάιν είναι κι αυτή «υποχείριο του συστήματος» και δεν το ξέρει;

Ας σοβαρευτούμε λοιπόν. Από την στιγμή που αναδύθηκε το «φαινόμενο Γκρέτα», οι επικριτές της έχουν βαλθεί να την αποδομήσουν με ανυπόστατους χαρακτηρισμούς όπως πιόνι του Σόρος, της Πράσινης Αριστεράς και του διεθνούς καπιταλισμού, όχι γιατί αντιμάχονται το σύστημα, αλλά γιατί οι ίδιοι αποτελούν το σύστημα. Όπως αποκάλυψε πρόσφατα το περιοδικό «Teen Vogue», το οποίο επίσης έκανε εξώφυλλο την σουηδή ακτιβίστρια, οι περισσότερες επιθέσεις ενάντια στην Γκρέτα Τούνμπεργκ προέρχονται από ένα ενορχηστρωμένο δίκτυο αρνητών της κλιματικής αλλαγής. Επιχειρηματίες όπως ο βρετανός εκατομμυριούχος, Άρρον Μπανκς, πολυεθνικοί κολοσσοί όπως οι «Koch Industries» της δεύτερης πλουσιότερης οικογένειας στις ΗΠΑ, Κοχ, ευρωπαϊκά και αμερικανικά φιλελεύθερα think tank όπως το «European Institute for Climate and Energy» (ΕΙΚΕ) και το «Heartland Institute», και πολιτικοί ακροδεξιών ευρωπαϊκών κομμάτων (UKIP στη Βρετανία, Εθνικός Συναγερμός στη Γαλλία και AfD στη Γερμανία) έχουν ένα κοινό: θεωρούν ότι η κλιματική αλλαγή είναι μία απάτη.

Μία απάτη των κυβερνήσεων προκειμένου να μας ρημάξουν στους φόρους και να δικαιολογήσουν τους τυχόν μελλοντικούς χημικούς αεροψεκασμούς. Όλα αυτά για εκείνους είναι «σοσιαλιστικές ασυναρτησίες». Δεν πιστεύουν ή δεν τους βολεύει να πιστέψουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και το λιώσιμο των πάγων αποτελούν μία πραγματικότητα που χρειάζεται δραστικά μέτρα εδώ και τώρα, γιατί πολύ απλά οι ίδιοι οι κεφαλαιοκράτες θέλουν να συνεχίσουν να λυμαίνονται ασύλληπτα κέρδη σε βάρος των κοινωνιών.

Βέβαια, δεν είναι και λίγοι εκείνοι που θα αντιτείνουν -και δικαίως- ότι η διεθνής κοινότητα ασχολήθηκε περισσότερο με την 16χρονη Γκρέτα Τούνμπεργκ από τη Σουηδία, παρά με την 16χρονη Αχέντ Ταμίμι από την Παλαιστίνη, σύμβολο αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό και την ωμή βία του ισραηλινού στρατού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η, γεμάτη συγκινησιακή φόρτιση, φράση της Γκρέτα ότι «της έκλεψαν τα όνειρά της», μοιάζει λίγο υπερβολική μπροστά στις απάνθρωπες καταστάσεις που ζουν καθημερινά τα ανήλικα παιδιά στην Παλαιστίνη ή στις χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου, των οποίων τα όνειρα είναι στερημένα από τη στιγμή που γεννιούνται.

Ένας λόγος που έχει να κάνει με την «ομερτά» απέναντι στο πρόσωπο της 16χρονης ακτιβίστριας από την Παλαιστίνη, ίσως είναι η στενή σύνδεση των κυρίαρχων ΜΜΕ με την αμερικανική εξωτερική πολιτική, η οποία είναι άρρηκτα συνυφασμένη με τα συμφέροντα του Ισραήλ. Είναι άλλωστε γνωστό πως άπαξ και εκφράσεις μία αντίθετη άποψη από την πεπατημένη, θα σου φορέσουν πολύ εύκολα την ταμπέλα του αντισημίτη και του αντισιωνιστή, ασχέτως εάν οι δύο αυτές έννοιες έχουν τελείως διαφορετικό περιεχόμενο. Αλλά αυτό είναι μία άλλη συζήτηση.

Ανεξάρτητα από το αν το κίνημά της έχει επιτυχή έκβαση, η Γκρέτα Τούνμπεργκ θεωρείται ήδη νικήτρια. Γιατί, όπως μας λέει και στο βιβλίο της, απέδειξε πως «κανείς δεν είναι τόσο μικρός για να κάνει τη διαφορά». Αντίθετα, ο κόσμος (τους) είναι πολύ μικρός. Κι αν για τον συντάκτη της «Καθημερινής», Τάκη Θεοδωρόπουλο, είναι «η κόρη που δεν θα 'θελε να έχει», για πολλούς μία τέτοια κόρη θα ήταν ένα πραγματικό θείο δώρο.

Don't Miss
© Copyright Non Paper 2019 | All rights reserved
made with by templateszoo