Κειμενα

Κείμενα

Ενές Καντέρ: Καταζητούμενος ενός παρανοϊκού δικτάτορα

Πέμπτη, 17 Οκτωβρίου 2019

Ενές Καντέρ: Καταζητούμενος ενός παρανοϊκού δικτάτορα

Την ώρα που η κορυφαία μπασκετική Λίγκα του Ατλαντικού και ο «Βασιλιάς» της, ΛεΜπρόν Τζέιμς, δεν έχουν συνέλθει ακόμα από τα αλλεπάλληλα διπλωματικά και οικονομικά «χαστούκια» της Κίνας, ένας μπασκετμπολίστας με καταγωγή απ' την Τουρκία μας υπενθυμίζει με περίσσια γενναιότητα πως η ελευθερία δεν είναι κάτι που κατακτιέται δωρεάν, αλλά κοστίζει. Και μάλιστα ακριβά.

Ένα tweet του Γενικού Διευθυντή των Χιούστον Ρόκετς, Ντάριλ Μόρι, στις αρχές Οκτώβρη που ζητούσε από το λαό του Χονγκ Κονγκ να «παλέψει για την ελευθερία του», ήταν αρκετό προκειμένου να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και να προκαλέσει μια σειρά από αλυσιδωτές αντιδράσεις στον κόσμο του ΝΒΑ, εντός και εκτός συνόρων, για το ρόλο του θεσμού στην ελευθερία του λόγου.

Η Κινεζική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (CBA) διέκοψε τις διαχρονικές σχέσεις της με τους Ρόκετς, η κρατική τηλεόραση της Κίνας αποφάσισε πως δεν θα μεταδώσει ξανά αγώνες της ομάδας του Τέξας και της preseason, κινεζικοί κολοσσοί απέσυραν τις χορηγίες τους στο ΝΒΑ, ενώ κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ βγήκαν στους δρόμους καίγοντας φανέλες του ΛεΜπρόν Τζέιμς, εξαιτίας ενός tweet του με μπόλικη δόση «no politica», με αποτέλεσμα η αμερικανική Λίγκα να κινδυνεύει να στερηθεί στο άμεσο μέλλον μερικά δισεκατομμύρια δολάρια.

Η διπλωματική αντιμετώπιση της υπόθεσης από τον σούπερσταρ των Λέικερς, ο οποίος έσπευσε να υπερασπιστεί εμμέσως την κινεζική πλευρά, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού τον τραπεζικό του λογαριασμό και όχι τις πιέσεις που υφίσταται ο λαός του Χονγκ Κονγκ τους τελευταίους τέσσερις μήνες, έδωσε το πάτημα στον παίκτη των Σέλτικς (πια), Ενές Καντέρ, να τοποθετηθεί για τις διεθνείς εξελίξεις μέσω Twitter και να ξεσπάσει για μια ακόμη φορά εναντίον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να φρεσκάρει τη μνήμη όσων έχουν ξεχάσει τα πάνδεινα που έχει υποστεί από το δικτατορικό τουρκικό καθεστώς.

«Δεν έχω δει ή μιλήσει με την οικογένειά μου εδώ και πέντε χρόνια. Ο πατέρας μου πήγε φυλακή. Τα αδέρφια μου δεν μπορούν να βρουν δουλειά. Το διαβατήριό μου ανακλήθηκε. Υπάρχει διεθνές ένταλμα σύλληψης. Η οικογένειά μου δεν μπορεί να φύγει από τη χώρα. Δέχομαι απειλές θανάτου κάθε μέρα. Έχω δεχθεί επίθεση και παρενόχληση. Προσπάθησαν να με απαγάγουν στην Ινδονησία... Η ελευθερία δεν είναι δωρεάν». Ενές Καντέρ (15/10/2019)

Οι σχέσεις του με το κίνημα του Γκιουλέν


Γεννημένος στη Ζυρίχη αλλά έχοντας περάσει τα παιδικά του χρόνια σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπουλη, ο Καντέρ μεγάλωσε παρακολουθώντας μαθήματα σε ένα από τα 300 σχολεία στην Τουρκία - και 1.000 σε όλο τον κόσμο - του κινήματος «Χιζμέτ», του 78χρονου αυτοεξόριστου στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, κεμαλιστή ιμάμη, Φετουλάχ Γκιουλέν.

Τα σχολεία αυτά είναι γνωστά για την ακαδημαϊκή τους επιμέλεια και έμφαση στις επιστήμες, αντανακλώντας τον πυρήνα της σκέψης του Γκιουλέν για το διαθρησκευτικό διάλογο και τη συμβατότητα μεταξύ θρησκείας και ακαδημαϊκής αλήθειας. Σε ένα παλαιότερο άρθρο τους, οι New York Times περιέγραφαν το κίνημά του ως ένα «μετριοπαθές φιλο-δυτικό είδος σουνιτικού Ισλάμ που ελκύει πολλούς μορφωμένους και επαγγελματίες Τούρκους».

Όταν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καντέρ θέλοντας να διευκολύνει τη μετάβασή του, συνδέθηκε μαζί με άλλους τούρκους υπηκόους που ανήκαν επίσης στο κίνημα «Χιζμέτ». Σύντομα, ξεκίνησε να κάνει τακτικά ταξίδια στο σπίτι του Γκιουλέν στην Πενσυλβάνια, όπου εκεί ο τούρκος ιεροκήρυκας δίνει συχνά διαλέξεις σε επισκέπτες για θέματα που καλύπτουν το φάσμα από την ισλαμική γραφή μέχρι τη γερμανική φιλοσοφία και τη θεωρητική φυσική. «Στον Ενές αρέσει να πηγαίνει εκεί γιατί βρίσκει ένα βαθμό παρηγοριάς που είναι δύσκολο να βρει αλλού», δήλωνε ο μάνατζερ του Καντέρ, Χανκ Φέτιτς. «Οι άνθρωποι μιλούν τουρκικά, τρώνε τουρκικό φαγητό και συζητούν για μέρη και ιδέες που είναι οικείες για αυτόν».

Ο Ενές Καντέρ στο διαμέρισμα του στο White Plains της Νέας Υόρκης (Photo: Adam Klasfeld/Courthouse News Service)
Ο Ενές Καντέρ στο διαμέρισμα του στο White Plains της Νέας Υόρκης (Photo: Adam Klasfeld/Courthouse News Service)

Ο άλλοτε σύμμαχος του Ερντογάν από το 2002 έως το 2013, Γκιουλέν, θεωρείται μία αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στην Τουρκία. Παρά το πάθος του να προωθήσει ένα Ισλάμ που να είναι εξοικειωμένο και συμβατό με τη δυτική κουλτούρα, πολλοί στην Τουρκία είναι αρκετά καχύποπτοι για τα κίνητρά του. Μερικοί τον κατηγορούν ότι θέλει να επιβάλει στη χώρα ένα κοσμικό κράτος, ενώ άλλοι χαρακτηρίζουν το «Χιζμέτ», ως μία αίρεση. Για τον πρώην βουλευτή του κεμαλικού, κοσμικού και σοσιαλδημοκρατικού «Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος» και νυν στέλεχος του Ιδρύματος για την Προστασία των Δημοκρατιών με έδρα την Ουάσινγκτον, Αϊκάν Ερντεμίρ, «το κίνημα του Γκιουλέν είναι μία υψηλής πίεσης θρησκευτική ομάδα που συνορεύει με μία αιρετικού τύπου οργάνωση».

«Τα συνδεόμενα, με τον Γκιουλέν, σχολεία στην Τουρκία, έδιναν ιστορικά μία έντονη έμφαση στα μαθηματικά, τις επιστήμες και την αγγλική γλώσσα, μαζί με την παρασκηνιακή κατήχηση στις διδαχές του Γκιουλέν. Αυτό ήρθε με την προσδοκία ότι θα ήσουν πιστός στο δίκτυο Γκιουλέν για το υπόλοιπο της ζωής σου», συμπληρώνει ο ανθρωπολόγος και πολιτικός αναλυτής, Ερντεμίρ.

Στο άκουσμα του χαρακτηρισμού του κινήματος ως αίρεσης, ο Καντέρ μοιάζει αφενός ανενόχλητος και αφετέρου, πρόθυμος να τον αντικρούσει. «Πραγματικά, δεν το καταλαβαίνω αυτό. Γνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο, και το μεγαλύτερο πράγμα για το οποίο νοιάζεται είναι η εκπάιδευση. Όχι μόνο θρησκευτική εκπαίδευση, αλλά εκπαίδευση - τελεία και παύλα. Γιατί είναι τόσο κακό πράγμα; Πώς είναι δυνατόν να πρόκειται για αίρεση;», αναρωτιέται.

Όμηρος του «Χίτλερ του 21ου αιώνα»


Καθώς ο Καντέρ έχτιζε την επαγγελματική του καριέρα στο ΝΒΑ, όντας τότε παίκτης των Γιούτα Τζαζ, έβλεπε τη χώρα του να μετατρέπεται σταδιακά από μία σχετικά σταθερή δημοκρατία σε ένα αυξανόμενο απολυταρχικό κράτος. Ο ίδιος, θυμάται την πρώτη του δημόσια κριτική στο πρόσωπο του Ερντογάν το 2013, όταν ξέσπασε το πολύκροτο σκάνδαλο διαφθοράς με δεκάδες μέλη της τουρκικής ελίτ που ανήκαν στον στενό κύκλο του προέδρου της Τουρκίας, να συλλαμβάνονται με τις κατηγορίες της μίζας και του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

Έπειτα, τo 2016, ακολούθησε μία από τις σκοτεινές στιγμές στην πρόσφατη ιστορία της Τουρκίας⸱ η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του τούρκου δικτάτορα. Σε ένα πρωτοφανές διάγγελμα που έδωσε μέσω Skype και μεταδόθηκε απευθείας στο CNN Türk, ο Ερντογάν καταλόγιζε την ευθύνη για την ανατροπή του στο κίνημα του Γκιουλέν. «Η Τουρκία», δήλωνε, «δεν θα κυβερνηθεί από ένα σπίτι στην Πενσυλβάνια». Στο μεταξύ, ο Καντέρ καθόταν μπροστά στην οθόνη της τηλεόρασης, παρακολουθώντας πλήρως συνεπαρμένος τις εξελίξεις από ένα σπίτι στην Πενσυλβάνια. Ήταν το σπίτι του ιεροκήρυκα Γκιουλέν.

Σε τιτίβισμά του, ο τούρκος NBAer δεν δίστασε να αποκαλέσει τον Ερντογάν, «Χίτλερ του αιώνα μας». 
Τότε, ήταν που άρχισε να λαμβάνει απειλές θανάτου από χρήστες των social media, με μηνύματα όπως «Θα πεθάνεις σύντομα», τα οποία συνοδεύονταν από απειλητικές εικόνες με όπλα και κρεμάλες.

Λίγο μετά, ο πατέρας του, Μεχμέτ, και σύσσωμη η οικογένειά του τον αποκήρυξαν, εξαιτίας των πολιτικών του πεποιθήσεων και της φανερής του στήριξης στον αυτοεξόριστο ιμάμη, με τον Καντέρ να δηλώνει πως «αγαπά τον Γκιουλέν περισσότερο από την οικογένειά του». Παρά το γεγονός όμως ότι ο πατέρας του τον αποκήρυξε, απολύθηκε από το πανεπιστήμιο όπου δίδασκε και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια κάθειρξη, στο πλαίσιο των μαζικών εκκαθαρίσεων του καθεστώτος.


Τον Μάιο του 2017, ο Καντέρ μαζί με τον φίλο και συνάδελφό του, Χιλμί Τσινάρ, αναχώρησαν για την Ασία για τις ανάγκες ενός διεθνούς τουρ. Αφότου επισκέφθηκαν το Χονγκ Κονγκ και την Ιαπωνία, όπου διηύθυναν μπασκετικές κατασκηνώσεις προσφέροντας εθελοντική εργασία σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, διανυκτέρευσαν στα σχολεία χωρίς το παραμικρό πρόβλημα και κατόπιν αναχώρησαν για την Τζακάρτα της Ινδονησίας. Ο Τσινάρ όμως, αισθανόταν κάπως ανήσυχος. Η ισλαμική κυβέρνηση της χώρας είχε ισχυρούς δεσμούς με την Τουρκία και ο Ερντογάν ήταν πάντα πρόθυμος να στοχοποιεί τους εχθρούς του, ακόμα κι αν αυτοί βρίσκονταν σε ξένο έδαφος. Γι' αυτό, οι δυό τους αποφάσισαν να διανυκτερεύσουν σε ένα ξενοδοχείο παρά στο σχολείο.

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, χτύπησε το τηλέφωνο του Τσινάρ, όπου ειδοποιήθηκε ότι δύο άνδρες που δούλευαν για λογαριασμό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, πέρασαν από το σχολείο και ρώτησαν να μάθουν για τον Καντέρ. Ο τότε παίκτης των Οκλαχόμα Σίτι Θάντερ, ήταν αμετακίνητος. Ο φίλος του όμως επέμεινε, κι έτσι έκλεισαν δύο εισιτήρια για να φύγουν κακήν κακώς για τη Σιγκαπούρη. Από εκεί, θα μετέβαιναν μέσω Φρανκφούρτης στο Βουκουρέστι, για ένα ακόμη προγραμματισμένο μπασκετικό camp, σε μία χώρα εξίσου φιλικά προσκείμενη προς την κυβέρνηση Ερντογάν. Οι αρχές ωστόσο, δεν του επέτρεψαν την είσοδο στη χώρα, με αποτέλεσμα να μάθει αργότερα από τους τελωνειακούς υπαλλήλους ότι το διαβατήριό του ανακλήθηκε από την Τουρκική Πρεσβεία. Τότε, ο Καντέρ αναχώρησε για το Λονδίνο και 'κει, στις ΗΠΑ, όπου χαρακτήρισε για ακόμη μία φορά τον Ερντογάν, «Χίτλερ του αιώνα μας».

«Ελπίζω οι άνθρωποι ανά τον κόσμο να ανοίξουν τα μάτια τους στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα πράγματα έχουν εξελιχθεί πολύ άσχημα από πέρυσι. Αυτό δεν είναι η γνώμη μου. Δεν ξέρουμε κάθε τι που συμβαίνει μέσα στην Τουρκία, αλλά γνωρίζουμε κάποια γεγονότα. Οι εφημερίδες και τα ΜΜΕ έχουν περιοριστεί. Ακαδημαϊκοί έχουν απολυθεί. Οι ειρηνικές διαδηλώσεις δεν επιτρέπονται. Πολλοί άνθρωποι έχουν φυλακιστεί χωρίς πραγματικές κατηγορίες. Υπάρχουν καταγγελίες για βασανισμούς, βιασμούς και χειρότερα». Ενές Καντέρ (The Players' Tribune, 23/5/2017)

Ο Ενές Καντέρ μιλά για την κράτησή του στο αεροδρόμιο της Ρουμανίας σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη (Photo: Bebeto Matthews/AP)
Ο Ενές Καντέρ μιλά για την κράτησή του στο αεροδρόμιο της Ρουμανίας σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη (Photo: Bebeto Matthews/AP) 

Οι περιπέτειες του Καντέρ όμως, δεν σταμάτησαν εδώ. Στην Τουρκία, ο πατέρας του συνελήφθη και κρατήθηκε από τις αρχές για πέντε μέρες, κατηγορούμενος ως μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης. Μία βδομάδα μετά την ανάκληση του διαβατηρίου του Ενές, η τουρκική κυβέρνηση εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης εναντίον του 27χρονου μπασκετμπολίστα, με την κατηγορία επίσης του μέλους «τρομοκρατικής οργάνωσης». Όπως ανέφερε δημοσίευμα του Associated Press τον Δεκέμβριο του 2017, οι ελεγχόμενοι από το καθεστώς εισαγγελείς της χώρας αναζητούσαν περισσότερα από τέσσερα χρόνια ποινή κάθειρξης για τον Καντέρ, ο οποίος θα δικαζόταν ερήμην. Πλέον, κάθε λεπτό που περνούσε, ο Καντέρ φοβόταν για τη ζωή του.

Καθώς η τουρκική κοινή γνώμη είχε στραφεί ενάντια στον ιεροκήρυκα Γκιουλέν, είχε στραφεί μοιραία ενάντια και στον Ενές Καντέρ. Για πολλά χρόνια, ο παίκτης των Νιου Γιορκ Νικς και μετέπειτα των Πόρτλαντ Τρέιλ Μπλέϊζερς «κοβόταν» συνεχώς από την εθνική ομάδα της Τουρκίας, όχι όμως για λόγους αγωνιστικούς, αλλά για λόγους καθαρά πολιτικούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η κόντρα του με τον νυν πρόεδρο της Τουρκικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης και ειδικό σύμβουλο του Ερντογάν για θέματα αθλητισμού, Χίντο Τούρκογλου. Στην μεταξύ τους αντιπαράθεση, ο βετεράνος NBAer είχε αποκαλέσει τον Καντέρ «προδότη» ελπίζοντας κυνικά «ο Θεός να μη δώσει σε κανέναν ένα γιο σαν κι αυτόν». Ο Καντέρ, από την άλλη, ανταπάντησε στον Τούρκογλου πως είναι «ένα σκυλάκι του Ερντογάν» και τον προέτρεψε να «συνεχίσει να κουνά την ουρά του».

Τελευταία επίθεση εις βάρος του, σημειώθηκε την περασμένη στην Βοστώνη, όπου ύστερα από την καθιερωμένη του προσευχή σε ένα από τα τζαμιά της πόλης, ένας φανατισμένος διαδηλωτής τον παρενόλχησε φωνάζοντάς του «Πήγαινε στο τζαμί του πατέρα σου, είσαι προδότης», εννοώντας φυσικά τον Φετουλάχ Γκιουλέν.

Ο Ενές Καντέρ με τη φανέλα των Boston Celtics (John Tlumacski/Globe Staff/Globe Staff)
Ο Ενές Καντέρ με τη φανέλα των Boston Celtics (John Tlumacski/Globe Staff/Globe Staff)

Κάποτε, ο ΛεΜπρόν Τζέιμς, γνωστός για την πίστη του στην ελευθερία του λόγου, είχε αναρτήσει ένα tweet εμπνευσμένο από τα λόγια του αμερικανού πάστορα, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, στο οποίο έγραφε: «Η αδικία οπουδήποτε είναι απειλή για τη δικαιοσύνη παντού. Οι ζωές μας ξεκινούν να σταματούν την ημέρα που γινόμαστε σιωπηλοί για πράγματα που μας αφορούν».

Όμως, αποδείχθηκε ότι αυτή τη φορά, έμεινε μετεξεταστέος στο ζήτημα της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γιατί αγνόησε τι σημαίνει πραγματικά να σου στερούν την ελευθερία, όπως στην περίπτωση του Καντέρ, που εκτός από καταζητούμενος ενός παρανοϊκού δικτάτορα, είναι ένα υπόδειγμα αθλητή, αλλά πάνω απ' όλα ανθρώπου, που όσο κι αν τον «χτυπάς», τόσο περισσότερο θα πεισμώνει και αντιστέκεται.

(Με πληροφορίες από: The Ringer, Guardian, AP, The Boston Globe, ESPN, Contra)

Don't Miss
© Copyright Non Paper 2019 | All rights reserved
made with by templateszoo