Κειμενα

Κείμενα

Αν δεν Brexit, πώς θα ξαστερώσει;

Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2019

Αν δεν Brexit, πώς θα ξαστερώσει;

Γράφει ο Σωτήρης Ζιώμας

Ο θριάμβος του Μπόρις Τζόνσον στις βρετανικές εκλογές της 12ης Δεκεμβρίου απέδειξε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο ότι οι Βρετανοί ήθελαν να τελειώνουν μια και καλή με το Brexit. Η αποφασιστικότητα του ηγέτη των Συντηρητικών να εκπληρώσει την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., ήταν κι αυτή που έπεισε τελικά το εκλογικό σώμα να του χαρίσει μία άνετη νίκη και μία απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ικανή να ολοκληρώσει το Brexit, σε αντίθεση με τους Εργατικούς που φάνηκε να μην κατάλαβαν το διακύβευμα των εκλογών.

Πέρα από αναμφισβήτητη νίκη του Brexit, το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν και μία προσωπική νίκη του ίδιου του Τζόνσον, αφού κόντρα στο εις βάρος του κλίμα το οποίο είχε δημιουργηθεί μέχρι πρότινος στη Βουλή, κατάφερε να πετύχει τη μεγαλύτερη επικράτηση των Τόρις από τις εκλογές του 1987 που είχε κερδίσει η ιέρεια του νεοφιλελευθερισμού, Μάργκαρετ Θάτσερ. Με σημαία το προεκλογικό σύνθημα «Get the Brexit done» («Κάντε το Μπρέξιτ»), κατόρθωσε να επικρατήσει στα παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών στην Κεντρική και Βόρεια Αγγλία, κάνοντας τους ψηφοφόρους του Εργατικού Κόμματος που στο δημοψήφισμα του 2016 είχαν ψηφίσει υπέρ του Brexit, να ψηφίσουν τους Συντηρητικούς για πρώτη φορά στη ζωή τους.

Επίσης, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Τζόνσον κατάφερε να πάρει στις πλάτες του ένα κόμμα που, επί ηγεσίας Τερέζα Μέι, έλαβε στις πρόσφατες ευρωεκλογές του Μαΐου μόλις 8,8%, το χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία των Τόρις. Σε αυτή την ολική επαναφορά, την οποία ελάχιστοι σχολιαστές παρατήρησαν, συνέβαλε καθοριστικά ο αρχηγός του Κόμματος Brexit, Νάιτζελ Φάρατζ, ο οποίος αν και θριαμβευτής στις πρόσφατες ευρωεκλογές του Μαΐου με ποσοστό 30,5% και 29 έδρες, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ούτε μία έδρα στις βρετανικές εκλογές, καθώς παρότρυνε στους ψηφοφόρους του να στηρίξουν μαζικά τον Μπόρις Τζόνσον προκειμένου να φέρει εις πέρας το ζήτημα που ταλαιπωρούσε για παραπάνω από τρία χρόνια τους Βρετανούς.

Από την άλλη, οι Εργατικοί του Τζέρεμι Κόρμπιν, μολονότι ότι κατέβηκαν στις εκλογές με το πιο αριστερό και ριζοσπαστικό πρόγραμμα στην ιστορία τους, υπέστησαν τη μεγαλύτερη εκλογική τους ήττα συγκεντρώνοντας τα χαμηλότερα ποσοστά από τη δεκαετία του '30. Οι υποσχέσεις του Κόρμπιν για δημόσια δωρεάν παιδεία και υγεία, αύξηση των μισθών, εθνικοποίηση των υποδομών, δημιουργία ενός εκατομμυρίου νέων θέσεων εργασίας, σκληρή φορολόγηση των μεγάλων εισοδημάτων, και ενίσχυση της «πράσινης» οικονομίας με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, απέτυχαν να αντισταθμίσουν την «αχίλλειο πτέρνα» του κόμματος που, όπως ήταν αναμενόμενο, αποδείχθηκε μοιραία: την αμφίσημη στάση του απέναντι στο Brexit.

Η υποστήριξη ενός δεύτερου δημοψηφίσματος, η συμμαχία εντός Βουλής με τους σκληροπυρηνικούς ευρωπαϊστές των Lib-Dems για την παράταση έως και ακύρωση του Brexit, και οι πιέσεις της δεξιάς πτέρυγας των Εργατικών (των λεγόμενων Μπλερικών) να μετατραπούν σε ένα κόμμα του Remain, αποξένωσαν σημαντικά τη λαϊκή βάση του κόμματος -και ιδίως της νεολαίας- που έβλεπε στο πρόσωπο του Κόρμπιν έναν ριζοσπάστη πολιτικό, ικανό να υποστηρίξει ένα Brexit με αριστερό πρόσημο, υπέρ των δικαιωμάτων των εργαζομένων, με αποτέλεσμα την εκλογική τους πανωλθερία.

Την ίδια στιγμή όμως, ο Κόρμπιν δεχόταν κι έναν ανελέητο πόλεμο που όμοιό του, δεν πρέπει να είχε γνωρίσει άλλος βρετανός ηγέτης στην ιστορία της Βρετανίας. Η κριτική του στο παρελθόν εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι παλαιότερες δηλώσεις υποστήριξης σε οργανώσεις, όπως ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (IRA), και οι ανυπόστατες κατηγορίες περί «αντισημιτισμού» εξαιτίας της εναντίωσής του στην βίαιη πολιτική του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων, δεν μπορούσαν να γίνουν ανεκτές από ΜΜΕ, φιλικά προσκείμενα προς τουυς Εργατικούς, όπως ο κεντροαριστερός -πλην φιλελεύθερος- Guardian, ή και το ίδιο το εσωτερικό του κόμματος. Για τη νεοφιλελεύθερη πτέρυγα των Μπλερικών, ο Κόρμπιν θεωρείτο ένας αριστερός, υπέρμαχος της τρομοκρατίας, που αδιαφορεί για την ισλαμική απειλή και προετοιμάζει το έδαφος για μία... κομμουνιστική Βρετανία!

Ωστόσο, όλα τα παραπάνω δεν συνιστούν άλλοθι στην εκλογική συντριβή του Κόρμπιν, καθώς η μάχη είχε ήδη χαθεί με την αμφισβήτηση της λαϊκής βούλησης των Βρετανών να πραγματοποιηθεί εδώ και τώρα το Brexit. Οι Βρετανοί ήταν ξεκάθαρο πως ήθελαν να γίνει σεβαστή η επιθυμία τους για έξοδο από την Ε.Ε., δημοκρατία, και ανάκτηση της λαϊκής και εθνικής τους κυριαρχίας. Κι αυτό, δεν το συγχώρεσαν στους Εργατικούς.

Πλέον, τα δύσκολα τώρα αρχίζουν για τον Τζόνσον. Μπορεί οι Συντηρητικοί να έχουν την απόλυτη πλειοψηφία μέσα στο βρετανικό κοινοβούλιο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το Brexit αποτελεί ήδη παρελθόν. Μαζί με τη νέα συμφωνία που καλείται να διαπραγματευτεί με την Ε.Ε. ο νέος πρωθυπουργός, έχει να αντιμετωπίσει και το ζήτημα της διατήρησης της ενότητας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ήδη, το Εθνικό Κόμμα Σκωτίας της Νίκολα Στέρτζον ζήτησε να διεξαχθεί νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, διαμηνύοντας παράλληλα στον Τζόνσον ότι δεν έχει την εντολή να βγάλει τη χώρα από την Ε.Ε. Αντιστρόφως ανάλογη, είναι η περίπτωση με το βορειοιρλανδικό κόμμα, Σιν Φέιν, το οποίο ενώ έχει ταχθεί υπέρ της αποχώρησης της Βορείου Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, στο δημοψήφισμα του 2016 η πλειονότητα των Βορειοϊρλανδών είχε ταχθεί κατά του Brexit.

Ταυτόχρονα, μαζί με το εθνικό στοιχείο, η νέα κυβέρνηση Τζόνσον θα κληθεί να αντιμετωπίσει και το κοινωνικό στοιχείο. Αρκετοί από τους ψηφοφόρους που έκριναν σημαντικά το αποτέλεσμα των εκλογών, ιδιαίτερα στα μέχρι πρότινος εκλογικά «κάστρα» των Εργατικών, εξακολουθούν να θέλουν ένα δημόσιο σύστημα υγείας, εξασφάλιση κοινωνικών παροχών και μία πολιτική υπέρ των συμφερόντων των πολλών, διαφορετική από το «θατσερικό» μοντέλο που ακολουθήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες. Αν ο Τζόνσον μάλιστα, κάνει πραγματικότητα το ξεπούλημα του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) προς τις αμερικανικές ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, τότε είναι πολύ πιθανό να συναντήσει ένα ισχυρό κοινωνικό ανάχωμα.

Η επόμενη μέρα στη Βρετανία εξακολουθεί να είναι αβέβαιη. Τίποτα δεν εξασφαλίζει ότι ο δρόμος για τη νέα κυβέρνηση Τζόνσον θα είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Προς το παρόν πάντως, η βρετανική κοινωνία δείχνει να αποκτά ξανά κάποια πρόσκαιρα ψήγματα ελευθερίας κι ανεξαρτησίας. Αρκεί να μην επαληθευτεί αυτό που έλεγε κάποτε ο Ζαν-Ζακ Ρουσώ: δηλαδή πως «οι Άγγλοι νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, επειδή εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους κάθε πέντε χρόνια, πλην όμως είναι ελεύθεροι μόνο μία ημέρα κάθε πέντε χρόνια την ημέρα των εκλογών».

Don't Miss
© Copyright Non Paper 2019 | All rights reserved
made with by templateszoo