Κειμενα

Κείμενα

Γρηγόριος Ξενόπουλος: «Η αληθινή αγάπη της πατρίδος βρίσκεται πολύ μακριά από τους λόγους, τα ζήτω, τις σημαίες, τις μουσικές, τα κανόνια...»

Τρίτη, 14 Ιανουαρίου 2020

Γρηγόριος Ξενόπουλος: «Η αληθινή αγάπη της πατρίδος βρίσκεται πολύ μακριά από τους λόγους, τα ζήτω, τις σημαίες, τις μουσικές, τα κανόνια...»

Γεννήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 1867 στην Κωνσταντινούπολη και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους έλληνες συγγραφείς και πεζογράφους.

«Πατέρας» του αστικού μυθιστορήματος και θεάτρου, όχι τόσο με την ταξική έννοια αλλά κυρίως για το γεγονός ότι τα έργα του διαδραματίζονταν στα αστικά κέντρα, ο Γρηγόριος Ξενόπουλος ήταν ένας πολυγραφότατος μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας που κατάφερε μέσα από τα έργα του να απεικονίσει πτυχές της αστικής πραγματικότητας της εποχής του.

Μολονότι γιος εύπορων εμπόρων, δεν υπήρξε ποτέ αριστοκράτης. Ήταν περισσότερο ένας προοδευτικός αστός που παρακολουθούσε τα προβλήματα των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων μετουσιώνοντάς τα στα έργα του. Ως φοιτητής, πήρε μέρος σε σοσιαλιστικές κινήσεις της εποχής όπου έφερε μαζί του την ιδέα του ανθρώπινου σοσιαλισμού, του σοσιαλισμού που θα έβαζε τέλος στις κοινωνικές ανισότητες και θα άλλαζε την κοινωνία χωρίς βίαιες ανατροπές. Οι σοσιαλιστικές ιδέες ήταν κι εκείνες που τον ενέπνευσαν στη συγγραφή του μυθιστορήματος «Πλούσιοι και Φτωχοί», του σημαντικότερου κοινωνικού του έργου. 

Γνώστης της παράδοσης αλλά και καινοτόμος νεωτεριστής, ο Ξενόπουλος συνέβαλε επίσης σημαντικά στη διαπαιδαγώγηση και αισθητική καλλιέργεια των νέων, διατελώντας για παραπάνω από 50 χρόνια (1896-1948) διευθυντής του περιοδικού «Η Διάπλασις των Παίδων» με περισσότερες από 2.500 «Αθηναϊκές επιστολές» τις οποίες υπέγραφε με τη χαρακτηριστική φράση «Σας ασπάζομαι, Φαίδων».

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος

Μία από τις γνωστότερες «επιστολές»-κείμενά του ήταν και ο «Δεκάλογος του Πατριωτισμού» που δημοσιεύτηκε στις 9 Απριλίου 1911. Ένα πόνημα αυστηρώς ακατάλληλο για όλους εκείνους που καπηλεύονται και μαγαρίζουν στις μέρες μας την έννοια του πατριωτισμού ενεργώντας προς ίδιον όφελος.

«Ο Δεκάλογος του Πατριωτισμού»

1. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος βρίσκεται πολύ μακριά από τους λόγους, τα ζήτω, τις σημαίες, τις μουσικές, τα κανόνια.

2. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος δεν είναι η συγκίνηση της στιγμής, που σβήνει σαν την σπίθα. Είναι ένα βαθύ ποτάμι, που κυλάει βουβό.

3. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι -σαν κάθε αγάπη- έργο, θυσία. Σκοπός της είναι να κάμει την πατρίδα σου μεγάλη.

4. Το μεγαλείο της πατρίδος δεν το κάνουν ούτε οι πολλοί τόποι, ούτε τα πολλά εκατομμύρια των ανθρώπων της. Το κάνουν η μόρφωση, η εργατικότητα, η ευτυχία και το μεγαλείο των ανθρώπων της.

5. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος όχι μόνο δεν γεννά μίσος για τις άλλες πατρίδες, αλλά και ζητεί πρώτα απ' όλα να σέβεσαι και το ξένο πατριωτισμό. Καμία πατρίδα δεν είναι απολύτως ανώτερη από τις άλλες. Για σένα είναι ανώτερη η δική σου, για τον ξένο η δική του. Όπως για τον εαυτό σου, έτσι και για την πατρίδα σου, ποτέ μην επιδοκιμάζεις να αδικεί τις άλλες πατρίδες.

6. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος -δηλαδή ενός μικρού μέρους της ανθρωπότητος- υποχωρεί όπου έρχεται εις σύγκρουσην με την αληθινή αγάπη όλης της ανθρωπότητος. Όπως δεν σ' εμποδίζει να εκτιμάς ή να αγαπάς ξένους, έτσι δεν σ' εμποδίζει –σε συμβουλεύει μάλιστα να πολεμάς και να μισείς πολλούς ανθρώπους της πατρίδος σου αν είναι κακοί. Και την πατρίδα σου να την φαντάζεσαι πως την αποτελούν πολύ περισσότερο οι πολλοί, οι πτωχοί, ο λαός, όσοι εργάζονται και υποφέρουν πολύ και απολαύουν λίγο ή διόλου, παρά οι ολίγοι, εκείνοι που απολαύουν χωρίς να εργάζονται.

7. Πολύ μεγαλύτερη αγάπη για την πατρίδα από το να σκοτωθείς γι' αυτή, είναι να ζήσεις γι' αυτή. Ν' αφιερώσεις όσο μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου μπορείς (όλο είναι αδύνατο) γι' αυτή.

8. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος αρχίζει από την αγάπη του εαυτού σου, την αγάπη που σε κεντρίζει να γίνεσαι ολοένα καλύτερος και ανώτερος, ν' ανεβαίνεις ολοένα περισσότερο στο ψηλό και απότομο βουνό του μεγαλείου.

9. Το φύτευμα δένδρων ωφελεί την πατρίδα σου και σένα. Το ξερίζωμα, όμως, της αμαθείας, της κουταμάρας, των σκουριασμένων ιδεών ακόμα περισσότερο ωφελεί την πατρίδα σου, σένα μπορεί συνήθως να σε βλάψει. Όσο πόλεμο κι αν σου κάνουν η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι να ξεριζώνεις, όπου χρειάζεται.

10. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι ένα από τα πιο ευγενικά αισθήματα της καρδίας. Γι' αυτό ίσως και σπάνιο. Η ψεύτικη αγάπη της πατρίδος είναι από τα πιο πρόστυχα. Γι' αυτό ίσως και πολύ συχνό.

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος «έφυγε» στις 14 Ιανουαρίου 1951 στην Αθήνα σε ηλικία 84 ετών.
Don't Miss
© Copyright Non Paper 2019 | All rights reserved
made with by templateszoo