Κειμενα

Κείμενα

Μαύρα σύννεφα στη Μέση Ανατολή

Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2020

Μαύρα σύννεφα στη Μέση Ανατολή

Του Σωτήρη Ζιώμα

Η δολοφονία, κατ' εντολή Τραμπ, του ιρανού υποστράτηγου και επικεφαλής του επίλεκτου σώματος «Αλ Κουντς» των Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σολεϊμανί, από αμερικανικό drone στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης παρέσυρε την πολύπαθη περιοχή της Μέσης Ανατολής στη δίνη ενός νέου αναπόφευκτου πολέμου. 

Η παράνομη κι αντίθετη στο διεθνές δίκαιο εκτέλεση ενός εκ των πιο σημαντικών στελεχών των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων δεν ήρθε σε μία τυχαία χρονικά στιγμή. Με το χρόνο να μετρά αντίστροφα ενόψει των επερχόμενων προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ αλλά και εν αναμονή της έναρξης της δίκης του ενώπιον της Γερουσίας με την κατηγορία της παραπομπής, ο αμερικανός πρόεδρος προέβη στην απέλπιδα προσπάθεια να συσπειρώσει το αμερικανικό έθνος προκειμένου να πετύχει αυτό για το οποίο πριν από περίπου μια δεκαετία κατηγορούσε ανεπιτυχώς τον τότε πρόεδρο Ομπάμα: την επανεκλογή του.

Ωστόσο, η απερίσκεπτη απόφαση του Τραμπ η οποία δεν είχε καν την έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου, δεν ήταν αποκλειστικά προϊόν πολιτικού τυχοδιωκτισμού. Την κλιμάκωση των ήδη τεταμένων σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, είχε πυροδοτήσει η μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης το Μάιο του 2018⸱ μιας συμφωνίας που είχε επιτευχθεί επί προεδρίας Ομπάμα και είχε τη στήριξη τόσο των ευρωπαϊκών χωρών όσο της Κίνας και της Ρωσίας.

Αυτή η ενέργεια είχε ως αποτέλεσμα να προκληθούν μία σειρά από προκλήσεις και από τις δύο πλευρές, με χαρακτηριστικότερη την επίθεση των -υποστηριζόμενων από το Ιράν- υεμενιτών σιιτών ανταρτών Χούθι στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Aramco στη Σαουδική Αραβία, μιας χώρας παραδοσιακού συμμάχου των ΗΠΑ. Έκτοτε, την επίθεση ακολούθησε από πλευράς Αμερικανών ο εμπορικός και οικονομικός αποκλεισμός κατά του Ιράν, με τις αυστηρότατες κυρώσεις στην Κεντρική Τράπεζα και του κρατικού επενδυτικού ταμείου της χώρας.

Η επίμονη προσπάθεια δημιουργίας κλίματος αποσταθεροποίησης στην περιοχή με σκοπό την ανατροπή της κυβέρνησης Ροχανί ή την πρόκληση μιας ανεξέλεγκτης λαϊκής εξέγερσης, θυμίζει αρκετά την περίπτωση ανατροπής του δημοκρατικά εκλεγμένου πρωθυπουργού του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέκ, όταν το 1953, η CIA σε συνεργασία με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες ενορχήστρωσαν το πραξικόπημα που ανέτρεψε τον ιρανό πρωθυπουργό εξαιτίας της απόφασής του να εθνικοποιήσει δύο χρόνια πριν την αγγλο-ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία, που ήταν ο πρόδρομος της BP. Το πραξικόπημα του Αυγούστου επανέφερε στην εξουσία τον σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, που εξελίχθηκε σε στενό σύμμαχο της Ουάσινγκτον.

Παρόλ' αυτά, το αμερικανικό σχέδιο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν δεν έχει αποδώσει ακόμη καρπούς. Οι βασικότεροι λόγοι για τους οποίους το ιρανικό καθεστώς εξακολουθεί να αντέχει, παρά τις ασφυκτικές πιέσεις, είναι το ισχυρό πνεύμα πατριωτισμού που διαπνέει το λαό του Ιράν, οι πολύ στενές συμμαχίες της χώρας με σιιτικά κινήματα και κυβερνήσεις, καθώς και η τεράστια επιρροή της στο Ιράκ. Μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003, οι σχέσεις ανάμεσα σε Ιράν και Ιράκ άρχισαν να βελτιώνονται σημαντικά, αφήνοντας πίσω τις τραυματικές εμπειρίες του μεταξύ τους οκταετούς πολέμου (1980-1988). Την τελευταία δεκαετία μάλιστα, οι δύο χώρες έχουν συνάψει περισσότερα από 100 μνημόνια συνεργασίας, με το Ιράκ να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν.

Κι ενώ χιλιάδες αμερικανοί διαδηλωτές πλημμυρίζουν τους δρόμους φωνάζοντας συνθήματα κατά της εμπλοκής της χώρας σε έναν πόλεμο με το Ιράν, τα αμερικανικά κυρίαρχα ΜΜΕ φαίνεται να επικροτούν την επιλογή Τραμπ. Φιλελεύθερες εφημερίδες όπως οι New York Times παρουσίαζαν τον Κασέμ Σολεϊμανί ως έναν «σκιώδη αρχικατάσκοπο», «μετρ της δολοπλοκίας» και «τρομοκράτη» που ήταν υπεύθυνος για το «θάνατο χιλιάδων αμερικανών στρατιωτών στο Ιράκ» καθώς και για «κύματα στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ». H Washington Post με τη σειρά της, φιλοξένησε άρθρο γνώμης το οποίο κατηγορούσε τον ιρανό αξιωματούχο ότι ανάγκασε τον Τραμπ να παραβιάσει την «κόκκινη γραμμή στο Ιράν», ενώ άλλα μέσα ενημέρωσης όπως το συντηρητικό δίκτυο Fox News, επιχείρησαν να εντείνουν την πόλωση και το υποτιθέμενο βαθύ ιδεολογικό χάσμα μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών, κατακρίνοντας την προκατάληψη των φιλελεύθερων μέσων εναντίον του Τραμπ.

Την επιχείρηση εξόντωσης του ιρανού υποστράτηγου, εξήρε σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο CBS, κι ο απόστρατος στρατηγός, Ντέιβιντ Πητρέους, χαρακτηρίζοντάς την «σπουδαιότερη» ακόμα κι από αυτές του Οσάμα μπιν Λάντεν ή του ιδρυτή του ISIS, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι.

Ας μην ξεχνάμε, ωστόσο, ότι υπέρ μιας πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν είχαν ταχθεί στο παρελθόν στελέχη και των δύο κυρίαρχων αμερικανικών κομμάτων. Η τότε υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον, απειλούσε με «ολοκληρωτικό αφανισμό το Ιράν», ενώ λίγο πριν αναλάβει τη θέση του συμβούλου εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, ο Τζον Μπόλτον πρότεινε ανοικτά σε άρθρο του στους New York Times το «βομβαρδισμό του Ιράν».

Ο «νέος Ψυχρός Πόλεμος» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν είναι πια «ψυχρός» αλλά έχει αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά. Μπορεί λοιπόν οι Αμερικανοί να υπερηφανεύονται ότι διαθέτουν την αδιαμφισβήτητη στρατιωτική υπεροπλία, όμως ξεχνούν κάτι πολύ σημαντικό: το γεγονός ότι η παράνομη δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμανί είναι ικανή να κινητοποιήσει όλες τις σιιτικές συμμαχίες εναντίον τους. Και τότε, η τύχη δεν θα είναι με το μέρος τους.

Don't Miss
© Copyright Non Paper 2019 | All rights reserved
made with by templateszoo